tulu is the official language and more than lakhs of people's mother toungh

Breaking

Monday, 16 September 2019

September 16, 2019

"ಮಹಾನ್ ತುಳುವ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ" ದ ಹೇಳಲಾಗದ ಇತಿಹಾಸ- history of tulunadu - part 2

ತುಳುನಾಡು ಅನ್ನು ಪರಶುರಾಮ ಶ್ರಸ್ತಿ [ಉಡುಗೊರೆ] ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಪರಶುರಾಮ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಆರನೇ ಅವತಾರವಾಗಿದೆ. ಈ ಅವತಾರವು ಜಮಾದಗ್ನಿ ಮತ್ತು ರೇಣುಕಾ ದಂಪತಿಗಳ ಐದನೇ ಮತ್ತು ಕಿರಿಯ ಮಗನಾಗಿ ಮಾನವ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿತು. ಪರಶು ಎಂಬ ಪದ.


ಕೊಡಲಿ ಮತ್ತು ರಾಮ ಎಂದರ್ಥ, ಈ ಅವತಾರವನ್ನು ಅಕ್ಷದೊಂದಿಗೆ ರಾಮ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವನ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವು ತಪ್ಪಿನ ಗ್ರಹವನ್ನು ತೊಡೆದುಹಾಕಲು ವರದಿಯಾಗಿದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರಬಲ ರಾಜರು ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅವರ ಧ್ಯೇಯವನ್ನು ಪೂರೈಸಿದ ನಂತರ ಸಮುದ್ರ ದೇವರ ಅನುಮತಿಯೊಂದಿಗೆ ಅವನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು ಭೂಮಿ .ಮತ್ತು ಅವನು ತನ್ನ ಕೊಡಲಿಯನ್ನು ಎಸೆದ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಹುಟ್ಟಿದನು
ತುಳುನಾಡ್. ಜನರು
ತುಳುನಾಡು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲು ಇಲ್ಲಿ ಅವನ ಕೊಡಲಿಯನ್ನು ಚಿಹ್ನೆಯಾಗಿ ಬಳಸಿ .ಈ ಚಿಹ್ನೆಯು 2 ತಲೆಯ ಕೊಡಲಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ
2 ಪ್ರಬಲ ಹುಲಿಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
ತುಳುನಾಡು ಕೇರಳ, ಉಡುಪಿ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಕೆನರಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಾಸರಗೋಡು ತಾಲ್ಲೂಕು ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಕೊಪ್ಪಾ, ಶೃಂಗೇರಿ, ಮುಡಿಗೇರಿ ಮತ್ತು ಸಕಲೇಶಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ.


ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ, ತುಳುನಾಡು ಹೈವಾ ಮತ್ತು ತುಳುವ ಎರಡು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಬಲ್ಲಾಲ್ ಕಿ
ಸುಮಾರು 1100 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಸುಲ್ಲಿಯಾದ ngs ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಳಿದ್ದರು. 13 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮಾಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಉಡುಪಿಯಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಮಠಗಳನ್ನು (ಮಾತಾ) ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ವಿಜಯನಗರ ತುಲುನಾಡು ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮಂಗಳೂರು ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಬಾರಕುರು ರಾಜ್ಯ ಎಂಬ ಎರಡು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ಪೂರ್ವ ಕರ್ನಾಟಕ ಮೂಲದ ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ರಾಜವಂಶದ ಮೂಲ ತಾಯ್ನಾಡು ತುಳುನಾಡ್. ತುಳುನಾಡು 17 ನೇ ತನಕ ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ud ಳಿಗಮಾನ್ಯರಿಂದ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು
ಶತಮಾನ. ತುಳುನಾಡಿನ ಸುದೀರ್ಘ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ರಾಜವಂಶವೆಂದರೆ ಅಲುಪಗಳು.
ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅಲುಪಗಳು ಸ್ವತಂತ್ರರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಅಧೀನತೆಯು ಅತ್ಯಲ್ಪವಾಗಿತ್ತು. 14 ರಿಂದ 17 ನೇ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ ವಿಜಯನಗರ ರಾಜರು ತುಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಸಾಧಿಸುವವರೆಗೂ ಅವರು ಆಳಿದರು.
ವಿಜಯನಗರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬಾರ್ಕೂರ್ ಮತ್ತು ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಅತ್ಯಂತ ಸಮೃದ್ಧವಾಯಿತು
ಮಂಗಳೂರು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಪಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅವನತಿಯ ನಂತರ, ನಾಯಕರು ತುಳುನಾಡಿನ ಬಹುಭಾಗವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದರು. ಸೀಮರಾಜ್ಯ [ud ಳಿಗಮಾನ್ಯರು] ತುಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಹೊಂದಿದ್ದರು .ಹೆನ್ಸ್ ತುಲುನಾಡು ನೇರವಾಗಿ ಹೊರಗಿನ ಯಾವುದೇ ರಾಜರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರಲಿಲ್ಲ .ಆದ್ದರಿಂದ ತುಳುನಾಡಿನ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸಣ್ಣ ಕೋಟೆಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು .ಮೊದಲ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕೋಟೆಯ ಬಹುಪಾಲು ಕಣ್ಮರೆಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು ನಾವು ಇನ್ನೂ ಕಾಣಬಹುದು.
September 16, 2019

"ಮಹಾನ್ ತುಳುವ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ" ದ ಹೇಳಲಾಗದ ಇತಿಹಾಸ- history of tulunadu

ತುಳು ಭಾಷೆ: ತುಳು ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆ. part -1

ಪ್ರೊಟೊ-ದಕ್ಷಿಣ ದ್ರಾವಿಡದಿಂದ ಮೊದಲೇ ಬೇರ್ಪಟ್ಟ, ತುಳು ತಮಿಳು-ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರದ ಹಲವಾರು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಇದು ಫ್ರೆಂಚ್ ಅಥವಾ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್‌ನಂತೆ ಪ್ಲುಪರ್ಫೆಕ್ಟ್ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಆದರೆ ಸಹಾಯಕ ಕ್ರಿಯಾಪದವಿಲ್ಲದೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ.

ರಾಬರ್ಟ್ ಕಾಲ್ಡ್ವೆಲ್ ತನ್ನ ಪ್ರವರ್ತಕ ಕೃತಿಯಾದ ಎ ತುಲನಾತ್ಮಕ ವ್ಯಾಕರಣದ ದ್ರಾವಿಡ ಅಥವಾ ದಕ್ಷಿಣ-ಭಾರತೀಯ ಕುಟುಂಬ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಭಾಷೆಯನ್ನು “ವಿಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ಕುತೂಹಲಕಾರಿ” ಎಂದು ಕರೆದರು. ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, “ತುಳು ದ್ರಾವಿಡ ಕುಟುಂಬದ ಅತ್ಯಂತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಅದು ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಹಿತದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಬೆಳೆಸಲ್ಪಟ್ಟಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ ”.ತುಲು ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯದು
ಭಾಷೆ ತಿಳಿದಿದೆ. ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಲಿಖಿತ ಸಾಹಿತ್ಯವಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಸಿರಿ ಮಹಾಕಾವ್ಯದಂತಹ ಶ್ರೀಮಂತ ಮೌಖಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಇದು ತುಳುನಾಡಿನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮಾತನಾಡುವ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ, ಇದು ಕೇರಳ, ಉಡುಪಿ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಕೆನರಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಾಸರಗೋಡು ತಾಲ್ಲೂಕು ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಕೊಪ್ಪಾ, ಶೃಂಗೇರಿ, ಮುಡಿಗೇರಿ, ಮತ್ತು ಸಕಲೇಶಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ತುಳುನಾಡಿನ ಗಮನಾರ್ಹ ವಲಸೆ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಜನರು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಕೊಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತಾರೆ. ತುಳುನಾಡಿನ ಬೇರಿ ಜನರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿದಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮೂಲತಃ ತುಲು ಲಿಪಿಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಗ್ರಂಥ ಗ್ರಂಥದ ರೂಪಾಂತರವಾಗಿದೆ. 20 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಿಂದ ಮೂಲ ಲಿಪಿಯನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ಕೈಬಿಟ್ಟಿತು. ತುಳು ಭಾಷೆ ಬೇರಿ, ಕೊಡವ ಮುಂತಾದ ಇತರ ಉಪ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡಿದೆ



ನವಾಯತ್, ಆರ್ ಬೇಸ್, ಮಾಂಗ್ಲೋರ್ ಕೊಂಕಣಿ ಮತ್ತು ಕೆನರೀಸ್. ಪ್ರಾಚೀನ ತುಳು ಭಾಷೆ ಸಿಂಧೂ ಕಣಿವೆಯ ನಾಗರಿಕತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಶೋಧನೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ತುಳುವಿನಲ್ಲಿ ಉಚಿತವಾಗಿ ಸಂಭವಿಸುವ ಪದಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ನೇರ ಉದಾಹರಣೆಗಳಾಗಿವೆ .ದೇವಿ ಮಹಾತ್ಮೆ, ಇದು ತುಳು
ಸಂಸ್ಕೃತ ಪವಿತ್ರ ಪದ್ಯ ‘ಸಪ್ತಶತಿ’ ಯ ಅನುವಾದ, ಇದುವರೆಗೂ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ತುಳು ಕೃತಿ. ಈ ಕೃತಿಯ ತಾಳೆ ಎಲೆಗಳ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಪುಟ್ಟೂರಿನ ಶ್ರೀ ತೆಂಕಿಲ್ಲಾಯರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಡಾ.ವೆಂಕಟರಾಜ ಪುನಿಂಚಿತ್ತಾಯ ಅವರು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಈ ಕೃತಿಯ ಅವಧಿಯನ್ನು 1200 ಎ.ಡಿ. ಮಹಾಭಾರತೋ: ಉಡುಪಿಯ ಕೊಡಾವೂರಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅರುಣಬ್ಡಾ ಎಂಬ ಕವಿ, ಎಲ್ಲೋ ಸುಮಾರು 1383 ಎ.ಡಿ. ಈ ಕೃತಿಯ ಸಂಯೋಜಕ. ಡಾ.ವೆಂಕಟರಾಜ ಪುಂಚಿತಾಯ ಅವರು ಅದರ ತಾಳೆ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು ’

ಪುಟ್ಟೂರು ಟಿಕ್ನ ಮುಡ್ನೂರ್ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿರುವ ಮುಂಡ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಶ್ರೀ ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ ಕೆಕುನ್ನಾಯ ಅವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಹಸ್ತಪ್ರತಿ. ಡಿ.ಕೆ. ಈ ಪದ್ಯದ 1757 ಚರಣಗಳಲ್ಲಿ 883 ಚರಣಗಳು ಅಷ್ಟಮದಲ್ಲಿವೆ. ತುಳು ಕರ್ಣ ಪರ್ವ: ಈ ಕೃತಿಯ ಲೇಖಕ ವಿಜಯ ನಗರದ ರಾಜ ಇಮ್ಮಡಿ ಹರಿಹರ. ಅವನನ್ನು ಹರಿಯಪ್ಪ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ವಿಜಯ ನಗರ ಆಡಳಿತಗಾರರು ‘ತುಳುವ’ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರಲ್ಲ, ಆದರೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ತುಳುವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು ಎಂಬುದನ್ನು ಇದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಅರ್ಜುನನಿಂದ ಕರ್ಣನನ್ನು ಸೋಲಿಸುವುದು ಈ ಪದ್ಯದ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಈ ಕೃತಿಯ ಆರಂಭಿಕ ಪದ್ಯಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಅದರ ಅವಧಿಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಬಹುದು

ಸುಮಾರು 1385. ಪದ್ಯವನ್ನು ಭಾಗಶಃ ಸೆಸ್ಟೆಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಇತರ ವೃತ್ತಾವನ್ನು ಸಹ ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಗಣಪತಿಯನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿ, ಲೇಖಕನು ಅವನಿಗೆ ಬಾಳೆಹಣ್ಣು, ಎಲೆ ಅಪ್ಪಾಸ್, ಕಬ್ಬು, ‘ಉಂಡಲಿಜೆಸ್’ ಮತ್ತು ಜಾಕ್ ಫ್ರೂಟ್ ಅನ್ನು ನೈವೇದ್ಯಂನಂತೆ ನೀಡುವುದು ಬಹಳ ವಿಶೇಷ. ಕವಿಗೆ ಅವರ ಪೂರ್ವವರ್ತಿಗಳ ಸ್ಮರಣೆಯು ಕವಿಗೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ತುಳು ಕಾವ್ಯಾತ್ಮಕ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಜನರು ತುಳು (ದೇವರುಗಳ ಮತ್ತು ದೈವಗಳ ಭಾಷೆ) ಯನ್ನು ನಂಬುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.




September 16, 2019

ಎಂಟನೇ ಪರಿಛೇದದಲ್ಲಿ ತುಳು ಭಾಷೆ -tulu in 8th shedule

ರಾವಳಿ ಮಾತೃಭಾಷೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ಭಾಷೆಯಾಗಿರುವ ತುಳುವನ್ನು ಸಂವಿಧಾನದ ಎಂಟನೇ ಪರಿಚ್ಛೇದಕ್ಕೆ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸಬೇಕೆನ್ನುವ ಆಗ್ರಹ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಇದ್ದು, ಈಗ ಆ ಬೇಡಿಕೆಯ ಧ್ವನಿ ಜೋರಾಗಿದೆ. ಈಗಾಗಲೇ 22 ಭಾಷೆಗಳು ಈ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು ತುಳುವನ್ನೂ ಸೇರಿಸಬೇಕೆನ್ನುವ ಆಶೋತ್ತರ ಜನರದ್ದು. ಹಾಗಾದರೆ 8ನೇ ಪರಿಚ್ಛೇದ ಎಂದರೇನು? 



ಸಂವಿಧಾನದ 344 (1) ನೇ ವಿಧಿಯು ದೇಶದ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆ ಕುರಿತು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಇದರನ್ವಯ ಈ ಭಾಷೆಗಳು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ವ್ಯಾವಹಾರಿಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿರಬೇಕು. ಹಿಂದಿ ಭಾಷೇತರ ರಾಜ್ಯಗಳು ಆ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷೆಯೊಂದಿಗೆ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಬೇಕೆಂಬುದು ಇದರ ಆಶಯ.

780 ಭಾಷೆಗಳು 
ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 780 ಭಾಷೆಗಳು ಇವೆ.

ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 400 ಭಾಷೆಗಳು ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿದ್ದು, ಮುಂದಿನ 50 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 234 ಮಾತೃಭಾಷೆಗಳಿವೆ. ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 7,105 ಭಾಷೆಗಳು ಇವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

44 ಭಾಷೆಗಳು ಸೇರ್ಪಡೆಗೆ ಇಂಗಿತ

8ನೇ ಪರಿಚ್ಛೇದದಲ್ಲಿ 22 ಭಾಷೆಗಳು ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರೆ ಅದಕ್ಕಿಂತ 2 ಪಟ್ಟು ಭಾಷೆಗಳು ಹೊರಗೆ ಇವೆ. ಇವುಗಳ ಪೈಕಿ ಕೆಲವು ಭಾಷೆಗಳು 8ನೇ ಪರಿಚ್ಛೇದ ಸೇರುವ ಇಂಗಿತದಲ್ಲಿವೆ.

ಯಾವೆಲ್ಲ ಭಾಷೆಗಳು?
ಕನ್ನಡ, ಹಿಂದಿ, ಒಡಿಯಾ, ಅಸ್ಸಾಮಿ, ಬಂಗಾಲಿ, ಬೋಡೋ, ಡೋಂಗ್ರಿ, ಗುಜರಾತಿ, ಕಾಶ್ಮೀರ, ಕೊಂಕಣಿ, ಮರಾಠಿ, ಮೈಥಿಲಿ, ಮೈಟೀ, ಮಲಯಾಳ, ಮಣಿಪುರಿ, ಪಂಜಾಬಿ, ತಮಿಳು, ಉರ್ದು, ಸಿಂಧಿ, ಸಂಸ್ಕೃತ, ನೇಪಾಲಿ ಮತ್ತು ಸಂತಾಳಿ.

ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆ ಎಂದರೇನು? ಮಾನದಂಡವೇನು?

ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಗಳು ಎಂದರೆ ಸರಕಾರದ ಅಥವಾ ನಿತ್ಯದ ವ್ಯವಹಾರದ ಸಲುವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿರಬೇಕು. ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲೂ ಈ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಬಳಸುವಂತಿರಬೇಕು. ಇದಕ್ಕೆ ಸಂವಿಧಾನದ ಮಾನ್ಯತೆ ದೊರೆತರೆ ಅದು ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾ: ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಎಲ್ಲ ಗುಣಗಳು ಇದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಭಾಷೆಯೊಂದಕ್ಕೆ ಮಾನ್ಯತೆ ದೊರೆಯಬಹುದು.

8ನೇ ಪರಿಚ್ಛೇದಕ್ಕೆ ಸೇರ್ಪಡೆ ಹೇಗೆ? 

8ನೇ ಪರಿಚ್ಛೇದಕ್ಕೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಬೇಕಾದರೆ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಭಾಷೆ ಮಾತನಾಡುವ ಜನರೆಷ್ಟು? ಎಷ್ಟು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ, ಅದರ ಪ್ರಭಾವ ಮತ್ತು ಬಳಸಬಹುದಾದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ, ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ, ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿರಿಸಿ ಪರಿಚ್ಛೇದಕ್ಕೆ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸುವ ತೀರ್ಮಾನ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅನಂತರ ಸಂವಿಧಾನಕ್ಕೆ ತಿದ್ದುಪಡಿಯಾಗಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಸಂಸತ್ತಿನ ಎರಡೂ ಮನೆಗಳು ಅಂಗೀಕರಿಸಿ, ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯವರ ಸಹಿ ಪಡೆಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ